Xanh xanh bánh Ngải của người Tày ở Bắc Kạn

Đến với mỗi vùng miền khác nhau chúng ta lại được dịp biết đến những món ăn ngon mang đậm nét đặc trưng của vùng miền đó. Từ nhu cầu của cuộc sống, sự sáng tạo không ngừng của con người họ đã tìm ra cho mình những sản vật, những món ăn đặc biệt thơm ngon. Đối với người Tày ở Bắc Kạn, họ có món bánh ngải, một loại bánh có màu xanh đặc trưng rất gần gũi với thiên nhiên.

Bánh ngải có hình thù và cách làm cũng gần giống với bánh dày, tuy không quá khó nhưng lại rất công phu và đòi hỏi sự khéo léo. Khéo léo từ khâu chọn gạo, chọn đường, rau ngải rồi khi chế biến và hoàn thiện bánh nữa.

Xanh xanh bánh Ngải của người Tày ở Bắc Kạn1

Việc chọn gạo để làm bánh ngải bởi không phải tất cả các loại gạo đều làm bánh được. Đó là loại gạo nếp nương, không được lẫn bất kỳ một hạt gạo tẻ nào. Đường làm bánh là loại đường phên có màu vàng, vị ngọt đậm và không có sạn. Lá ngải chính là phần làm nên cái màu xanh đặc trưng của món bánh ngải.

Lá ngải sẽ được rửa sạch và đun trong nước tro. Thường nước tro này này lấy từ tro tre nứa hoặc tro vỏ đậu xanh. Tro sạch sẽ được lèn vào rá tre để phía trên chậu, đổ nước từ từ vào tro cho nước ngấm dần qua tro và chảy xuống. Lá ngải đun trong nước tro khoảng 2 – 3 tiếng là nhừ. Khi lá tro đã được đun nhừ rồi thì người ta sẽ đổ ra rá, rửa lại cho thật sạch nước tro, bỏ gân cuống, vắt kiệt nước rồi nắm thành từng nắm vừa.

Gạo nếp đã được ngâm nước qua đêm thì sáng hôm sau lấy ra để đồ xôi. Khi đồ, lúc xôi lên hơi thì người ta sẽ chế thêm lần nước để bánh khi giã được dẻo hơn. Nhân bánh là được làm bằng cách đun chảy đường phên thành mật rồi trộn với vừng đen rang chín giã nhỏ. Chính nhân này cũng là một bí quyết đặc biệt tạo nên hương vị nổi tiếng của món ăn.

Xanh xanh bánh Ngải của người Tày ở Bắc Kạn2

Khi xôi đã chín rồi sẽ được đem giã ngay khi còn nóng, giã cùng với những nắm lá ngải đã được nấu nhừ trước đó, giã cho bánh mềm, mịn và dẻo, sau đó thì múc ra mâm để nặn bánh. Vắt một ít bạnh, nặn thành hình tròn rồi sao đó ấn dẹp ra, cho nhân vào giữa  và gói vỏ bánh lại cho thật kín. Làm khéo léo cho chiếc bánh tròn trịa, nhân không bị tràn ra ngoài. Mỗi chiếc bánh sau khi làm xong sẽ được đặt trên lá chuối để không dính vào nhau và cũng để bảo quản lâu hơn.

Bánh ngải tuy làm bằng xôi nếp và nhân ngọt nhưng ăn không hề ngấy, ngược lại còn rất mát và dễ ăn. Món bánh có cái vị của lá ngải cứ hăng hăng, thơm thơm, là lạ cùng với cái dẻo của nếp, ngọt của đường, bùi béo của vừng nữa. Nếu ai đã từng ăn một lần rồi sẽ mãi không bên được mùi vị của nó.