Đặc sản Hà Nam: Món cá kho niêu thần thánh của làng Vũ Đại

Nằm cách Hà Nội khoảng 60km, Hà Nam là điểm đến hấp dẫn cho du khách đến tham quan nghĩ dưỡng các ngày lễ, ngày nghỉ cuối tuần. Nơi đây đặc biệt nổi tiếng với các món ăn nổi tiếng xa gần như món mắm cáy Bình Lục, bún Tái Kênh, chuối ngự Đại Hoàng, rồi có món cá kho niêu đất làng Đại Vũ là không thể không kể đến. Tiếng tăm của món cá kho niêu này không chỉ trong nước mà còn lan ra cả nước ngoài nữa. 

Đặc sản Hà Nam: Món cá kho niêu thần thánh của làng Vũ Đại1

Về làng Đại Vũ, về quê hương nam Cao, về quê Chí Phèo để cùng người dân nơi đây thức trắng đêm để kho cá, để rồi hoan hỉ thưởng thức món cá thơm thơm, ngon ngọt với những hương vị rất riêng mà khô hề có ở bất kỳ món cá kho nào khác. Thương hiệu này đã được xây dựng và lưu truyền từ bao đời nay rồi.

Món ăn này đã tạo được cái riêng của mình, thương hiệu riêng bởi cái cách chế biến cầu kỳ, là món ăn quen thuộc với nhiều gia đình ở Hà Nam. Loại cá được dùng cho món cá kho này là loại cá trắm đen được nuôi ăn ốc trong 3 năm, con cá cũng phải nặng khoảng 2.5 đến 3 kg, làm sạch, cắt những khúc lớn và được nấu trong niêu đất, phải là niêu đất được lấy về từ Nghệ An, còn nắp niêu thì nhập từ Thanh Hóa thì mới tạo được mùi vị truyền thống được. Niêu đất trước khi đem nấu cũng phải được tôi niêu bằng nước trong 4 giờ thì niêu mới không bị vỡ và gia vị kho sẽ không ngấm vào niêu.

Các gia vị để nấu món cá này thì có gừng, riềng, tiêu, ớt, mắm muối, sườn lợn, nước cốt chua, nước dừa tươi… và một số gia vị cổ truyền. Riềng sẽ được giã nát để xếp một lớp dưới đáy niêu cho cá không bị cháy, sau đó một lớp sườn lợn rồi cá lên. Trên cùng là một lớp riềng, gừng và hành khô đã được giã nhỏ, các loại gia vị mắm muối đầy đủ, thêm nước dừa tươi, thịt mỡ để món cá kho béo thơm hơn. Đặc biệt là phải có nước chua, thường thì người dân nơi đây sẽ sử dụng nước chanh.

Đặc sản Hà Nam: Món cá kho niêu thần thánh của làng Vũ Đại2

Khâu cầu kỳ nhất, đặc biệt nhất và để người ta nhớ nhiều về món cá kho niêu này đó là thời gian kho cá, có thể kéo dài lên đến 20 tiếng. Nhiên liệu dùng để đun cũng phải là “hàng tuyển”, phải là củi nhãn với vỏ trấu, như vậy thì lửa đun mới được đều và khi chín sẽ có mùi thơm đặc trưng.

Suốt quá trình kho phải chú ý giữ lửa để niêu cá lúc nào cùng sôi liu riu cho đến khi nước kho cạn dần, còn lại một chút. Khúc cá sau khi kho có màu nâu sẫm đặc trưng, thơm phước, thịt cá ngọt dai, xương mềm, ăn cả niêu cá mà không phải bỏ sót lại bất kỳ một phần nào.

Món cá kho niêu làng Vũ Đại để cho thật nguội rồi thưởng thức cùng một bát cơm trắng nóng hổi thì còn gì tuyệt vời hơn nữa. Độ ngon của món cá này không còn gì để nói nhiều thêm nữa. Là một món ăn được nhiều người, nhiều gia đình yêu thích, cá kho niêu đất làng Vũ Đại còn được coi như một món ăn, một món quà mỗi dịp năm hết Tết đến.