Chè kho Mỹ Độ, món chè đặc biệt với những cái “nhất”

Mỹ Độ, địa phương thuộc tỉnh Bắc Giang, bình yên nằm bên cạnh dòng sông Thương hiền hòa, thơ mộng, nơi đây nổi tiếng với món chè kho. Chè kho Mỹ Độ chính là món ăn đặc trưng nhất, tiêu biểu nhất, thanh cao nhất, ngon nhất mang những nét rất riêng của con người vùng đất Mỹ Độ. 

Chè kho Mỹ Độ, món chè đặc biệt với những cái "nhất"1

Chè kho Mỹ Độ hay còn được biết với cái tên khác là chè đỗ đãi Mỹ Độ, là một món ăn truyền thống của người dân nơi đây vào mỗi dịp lễ tết hay ngày rằm. Đúng như cái tên, món chè được làm từ đỗ xanh, kết hợp với vừng rang, đường cát và hương va ni để làm nên cái hương vị không giống bất kỳ món chè nào khác.

Phải mất khá nhiều công mới có được một bát chè kho. Trước hết, đổ được nấu chè là loại đỗ hạt mới, đều, được xay vỡ rồi đem ngâm nước ấm rồi đãi sạch vỏ. Đổ đãi được cho vào nồi đổ xâm xấp nước, đun lửa vừa phải cho, nấu cho đến khi đỗ bắt đầu nhuyễn, hớt hết lớp bọt ở trên rồi cho đường vào, với tỉ lệ 1 kg đỗ sẽ dùng 1.3 kg đường.

Chè kho muốn cho ngon đúng vị thì phải nấu bằng bếp củi truyền thống với được, đường sau khi cho vào rồi thì giảm nhỏ lửa hơn, chỉ để liu riu tráng bị bén nồi. Khuấy chè liên tục và đều tay, làm sao mà chè càng nhuyễn, càng sánh thì càng tốt. Thời gian khuấy chè thường hết mất hơn nửa thời gian của cả quá trình nấu chè.

Sau khi chè đã sánh đặc lại rồi thì cho vani và một ít mỡ vào cho chè thơm ngon hơn và róc khi múc ra đĩa. Người múc chè ra đĩa cũng cần phải có kỹ năng thì mới đẹp mắt được. Khi chè hãy còn nóng thì múc đổ đều tay quay tròn trên đĩa cho chè thành khuôn, phẳng tròn. Vừng rang chín vàng đem rắc lên mặt đĩa chè. Và bạn cũng cần biết rằng là muốn có được một đĩa chè thành phẩm mất từ 6 – 8 tiếng đồng hồ.

Chè kho Mỹ Độ, món chè đặc biệt với những cái "nhất"2

Chè kho Mỹ Độ có màu vàng hơi sậm, kết hợp của màu của đỗ xanh, màu của những hạt vừng lấm tấm điểm xuyến, đĩa chè ráo, vừa có độ dai và có độ mềm nhất định. Miếng chè vừa được đưa vào miệng đã nhanh chóng tan nhanh, để lại cái mùi thơm đặc trưng của đậu, vị ngọt thanh của đường, dịu nhẹ hương vani, thoảng béo của mỡ và giòn bùi của vừng rang.

Khi thưởng thức chè kho, người ta không múc bằng thìa mà sẽ cắt ra thành từng miếng nhỏ rồi dùng đũa hay tăm cắm lên rất thú vị. Người Mỹ Độ có thói quen ăn chè kho với xôi vò, hai cái vị nghe có vẻ không giống nhau này khi kết hợp lại rất quyện. Hoặc người ta cùng thưởng thức cùng với chén trà sen ấm nóng, làm cho đầu óc trở nên nhẹ bẫng và thư thái. Bởi vậy mới hiểu tại sao người dân Mỹ Độ lại nói món chè này thanh cao là chính vì điều này.