Cá thính Lập Thạch, dân giã nhưng đó là đặc sản Vĩnh Phúc

Đối với người dân Lập Thạch, Vĩnh Phúc, quê hương chính là nằm trong hương vị của món cá thính của mẹ làm, đi xa chỉ nhớ cái vị chua chua mằn mặn mà gần gũi đến lạ lùng, chỉ chờ ngày về cùng gia đình ngồi lại thưởng thức. Còn món cá thính chua Lập Thạch với những du khách đã từng đến đây và nếm thử thì đó chính là lý do để họ quyết định trở lại một lần nữa.

Cá thính Lập Thạch, dân giã nhưng đó là đặc sản Vĩnh Phúc1

Món cá thính hay còn gọi là cá muối chua, nguyên liệu cho món này không khó kiếm nhưng cách làm thì đòi hỏi phải những người có kinh nghiệm, sự tỉ mĩ và cầu kỳ mới được. Theo kinh nghiệm của người dân nơi đây thì chọn loại cá mè trên 1.5kg làm món cá thính là ngon nhất. Cá được mang về rửa sạch, cắt khúc, để nguyên vảy, trên mỗi miếng cá lại khứa thêm vài đường để ướp gia vị cho dễ thấm. Cá sau đó được ướp với muối rồi cho vào chum ủ kín chừng 10 ngày. Sau đó lấy cá ra ép hết nước muối và để ráo.

Thính để làm món cá này là được làm từ ngô hoặc gạo và đỗ tương rang vàng. Khi rang thính phải để lửa nhỏ thôi. Thay vì giã thính cho thật nhỏ mịn như cách chế biến các món ăn khác thì với món cá thính này, thính được giã vừa, hạt ngô vỡ nhỏ bằng hạt tấm thôi.

Những miếng cả được rải đều ra nong. Sau đó sẽ dùng thính để xát đầy lên mình những miếng cá to, xát đều cả bên trong lẫn bên ngoài, trong các đường khía. Xát cho đến khi miếng cá có màu vàng ươm là được. Cá sau khi đã được xát thính rồi thì sẽ được cẩn thận cho vào những cái hủ sành. Dưới đáy bao giờ cũng được rắc một lớp thính trước rồi mới xếp cá lên trên, rồi lại rắc thêm một lớp thính, cho đến khi đầy hủ thì thôi. Sau cùng là dùng rơm khô để bịt kín miệng bình lại.

Cá thính Lập Thạch, dân giã nhưng đó là đặc sản Vĩnh Phúc2

Việc cần làm còn lại đó là bảo quản và tạo độ chua cho hủ cá. Bằng cách lấy một cái bát lớn, cho nước lã vào, sau đó úp ngược miệng hủ cá lại cho miệng ngậm nước. Nhưng phải khéo để cho lớp rơm trong hủ không ướt. Để như vậy khoảng 6 tháng, khi thính đã ngấm, cá đã chua thì mang ra ăn mới ngon.

Món cá thính sau đó có thể sẽ được đem nướng hoặc rán lên. Khi ấy sẽ cảm nhận được rõ mùi thơm của thính. Dưới lớp da cá là một lớp thịt màu hồng hấp dẫn lắm. Vị cá chua chua, đậm đà, bùi và béo nữa. Trong những bữa cơm ngày mưa lành lạnh của các gia đình ở Lập Thạch thì không thể không có món cá thính muối chua được. Đặc biệt khi có khách đến thăm nhà, mang thêm xị rượu nếp quê nữa thì rất “đã”.